Tematy Matury ustnej z języka polskiego 2006

Literatura

1. K. Przerwa-Tetmajer, S. Wyspiański i S. Żeromski  młodopolscy malarze uczuć i nastrojów zanalizuj temat odwołując się do wybranych przykładów.
2. Władza-powołanie, zobowiązanie, zaszczyt, namiętność, pokusa? Omów temat odwołując się do wybranych pozycji literackich
3. Omów kreację bohatera tragicznego, odwołując się do literatury antycznej, romantycznej i współczesnej.
4. Omów pojęcie dramatu otwartego, odwołując się do dramatu romantycznego, młodopolskiego i współczesnego..
5. Kostium mitologiczny i historyczny jako sposób mówienia o problemach Polaków  omów temat odwołując się nie tylko do dzieł literackich, ale również do historii.
6. Od Rolanda do Kolumbów... W jakim stopniu ideał rycerza wpłynął na kreacje bohaterów walczących wolność omów temat odwołując się do wybranych przez siebie utworów i postaw.
7. Miłość jest radością życia, wesołą melodią na pustyni, a wy co z niej zrobiliście... powie Wokulski. Uczyń jego słowa punktem wyjścia do rozważań na temat modelu miłości romantycznej ukazanej w literaturze tej epoki.
8. Jacy byliśmy, jacy jesteśmy? Mitologizacja czy obiektywizm? Omów temat odwołując się do literatury polskiej.
9. Motyw młodości w literaturze XIX i XX wieku  omów zagadnienie, odwołując się do wybranych przez siebie utworów.
10. Motyw domu w literaturze polskiej. Omów sposób jego przedstawienia na wybranych przykładach.
11. Pod niebem rodzinnym  motyw ojczyzny. Przedstaw jego funkcjonowanie w twórczości wybranych przez siebie twórców różnych epok.
12. Omów postawy bohaterów szukających wartości i sensu życia  odwołaj się do utworów różnych epok.
13. Non omnis moriar: odwołując się do wybranych utworów literatury pięknej, rozważ jakie wartości decydują o nieśmiertelności dzieła literackiego.
14. Tułacz-wędrowiec. Omów motyw, odwołując się do twórczości A. Mickiewicza, C. K. Norwida i E. Stachury.
15. Ja i ojczyzna to jedno. Omów kreacje rycerza, spiskowca, żołnierza ukazane w różnych epokach.
16. Omów motyw wędrowca, odwołując się do znanych Ci utworów literackich różnych epok.
17. Zaprezentuj literackie kreacje ludzi szczęśliwych, odwołując się do znanych Ci utworów.
18. A. Fredro  znawca sceny i znawca człowieka. Omów zagadnienie na wybranych przykładach jego utworów.
19. Omów ewolucję epopei jako gatunku literackiego.
20. Omów cechy gatunkowe powieści realistycznej na dowolnie wybranych przykładach literackich.
21. Omów motyw tańca i ślubu w literaturze polskiej.
22. Porównaj motyw buntu przeciw rzeczywistości w utworach A. Mickiewicza i S. Żeromskiego.
23. Omów motyw: domu, rodziny na dowolnie wybranych przykładach literackich.
24. Twórcza i destrukcyjna siła miłości w życiu człowieka. Omów temat na wybranych przykładach losów bohaterów literackich.
25. Omów motyw naprawy Rzeczypospolitej w staropolskim piśmiennictwie i literaturze pięknej.
26. Zaprezentuj motyw ojca w literaturze.
27. Omów motyw matki w literaturze..
28. Omów kreacje kobiet w literaturze  odwołaj się do wybranych przez siebie postaci.
29. Omów motyw rozstania w literaturze.
30. Omów kreacjonizm i dokumentaryzm jako dwie metody przedstawienia świata w literaturze.
31. Zanalizuj motyw cierpienia i buntu przeciwko Bogu w wybranych utworach literackich.
32. Porównaj ideały, zainteresowania ludzi średniowiecza i renesansu, odwołując się do wybranych utworów.
33. Omów romantyczną i pozytywistyczną koncepcję patriotyzmu  odwołaj się do wybranych utworów.
34. Omów temat antysemityzmu i holocaustu w literaturze polskiej  odwołaj się do dowolnie wybranych utworów.
35. Omów mechanizmy i skutki działania systemu totalitarnego.
36. Omów literackie obrazy zniewolenia człowieka w systemie totalitarnym.
37. Małe formy poetyckie (epigramat, fraszka, bajka) w literaturze dawnej. Na wybranych przykładach omów ich strukturę i funkcje.
38. Wreszcie cóż jest pisarstwo - omów rolę twórcy w świetle wybranych utworów literackich.
39. Literackie wizje par zakochanych  omów temat wykorzystując wybrane utwory.
40. Omów kreacje: straceńców, marzycieli i społeczników  bohaterów literatury czasów niewoli.
41. Krajobraz jako motyw literacki. Przedstaw jego funkcjonowanie w twórczości pisarzy różnych epok.
42. Omów postawę człowieka wobec Boga. Przedstaw różne ujęcia tego zagadnienia w wybranych dziełach literackich.
43. Omów rolę literatury w walce o godność i prawa człowieka.
44. Przedstaw tragizm człowieka uwikłanego w swój czas historyczny. W swojej prezentacji odwołaj się do wybranych utworów literackich.
45. Omów na wybranych przykładach różne sposoby funkcjonowania tradycji horacjańskiej w literaturze polskiej.
46. Miłość jako doświadczenie w biografii bohaterów romantycznych i pozytywistycznych. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych przykładów
47. Porównaj koncepcję poezji i poety na przykładzie dwóch wybranych epok literackich.
48. Dobro i zło jako odwieczne motywy literackie. Omów zagadnienie odwołując się do wybranych utworów.
49. Omów wizję człowieka i Boga w literaturze dwóch wybranych epok literackich.
50. Na podstawie wybranych przez siebie przykładów literackich omów związki literatury odrodzenia z tradycją antyczną.
51. Przedstaw i omów portrety Żydów ukazane w literaturze polskiej.
52. Literatura i malarstwo w Młodej Polsce  omów wzajemne wpływy, paralele, powiązania.
53. Scharakteryzuj twórczość poetów Awangardy Krakowskiej.
54. Omów różnice i podobieństwa między Innym światem Gustawa Herlinga-Grudzińskiego i Kamiennym światem Tadeusza Borowskiego.
55. Reportaż współczesny: tematy, techniki, stosunek do literatury. Omów temat na wybranych przykładach.
56. Biografia pisarza jako tworzywo literackie. Omów na przykładzie wybranych utworów z literatury z różnych epok.
57. Motyw śmierci w literaturze i sztuce  omów temat odwołując się do utworów z różnych epok.
58. Porównaj próby ocalenia człowieczeństwa odwołując się do wybranych utworów XX wieku..
59. Ojczyzna jako najwyższe dobro- omów temat na przykładach z różnych epok literackich.
60. Zaprezentuj trudne wybory bohaterów literackich na przykładzie wybranych utworów z różnych epok.
61. Omów motyw niespełnionej miłości na wybranych przykładach.
62. Aby istnieć człowiek musi się buntować (A. Camus). Omów źródła i sens buntu wybranych bohaterów literackich.
63. Omów, na wybranych przykładach, rolę domu rodzinnego w życiu bohaterów.
64. Samotność  indywidualny wybór, konsekwencja ludzkiej niedoskonałości, element losu człowieka... Omów temat na wybranych przykładach literackich.
65. Człowiek zbuntowany w literaturze romantycznej i współczesnej. Omów na wybranych przykładach.
66. Polski savoir vivre w świetle literackich opisów z różnych epok. Omów na wybranych przykładach..
67. Literatura polskiego oświecenia jako dokument ówczesnych zwyczajów i obyczajów. Omów na wybranych przykładach..
68. Science fiction a fantasy. Odwołując się do wybranych przykładów literatury fantastycznej ,przedstaw podobieństwa i różnice w kreacji świata przedstawionego w obu odmianach gatunkowych.
69. Epos rycerski a literatura fantasy. Omów podobieństwa i różnice w kreacji bohaterów i świata przedstawionego.
70. Wpływ wydarzeń wojennych na pokolenie Kolumbów. Omów na podstawie wybranych utworów.
71. Święci, asceci i mistycy w literaturze. Omów temat na wybranych przykładach
72. Metamorfozy bohaterów literackich i ich znaczenie dla bohatera i jego otoczenia. Rozważ na przykładach literackich różnych epok.
73. Fascynacja obrzędami ludowymi w literaturze polskiej-omów temat ,odwołując się do wybranych przykładów literackich.
74. Omów wizerunek polskiej szlachty w literaturze polskiej
75. Omów motyw rozstania w literaturze
76. Relacje między człowiekiem a Bogiem. Omów temat na wybranych przykładach.
77. Rola pracy w kreowaniu bohatera literackiego. Dokonaj analizy wybranych utworów literackich.
78. Topos miasta w literaturze. Dokonaj analizy wybranych utworów literackich.
79. Literackie portrety kobiet-omów ich typy i funkcje na wybranych przykładach.
80. Omów motyw samotności człowieka w znanych Ci utworach literackich.
81. Parada buntowników w wybranych epokach literackich. Omów kreacje bohaterów, odwołując się do kilku utworów literackich.
82. Metamorfoza bohatera i jej sens w literaturze. Omów na wybranych przykładach literackich.

Związki literatury z innymi dziedzinami sztuki


1. Różne sposoby ujęcia motywu vanitas w poezji i malarstwie XVI i XVII wieku. Przedstaw temat na wybranych przykładach.
2. Impresjonistyczne krajobrazy malowane pędzlem i piórem. Na przykładzie wybranych dzieł epoki modernizmu porównaj literackie i malarskie środki kreacji obrazu.
3. Inspiracje malarskie we współczesnej poezji. Rozwiń problem na wybranych przykładach.
4. Przedstaw motyw powstania styczniowego odwołując się do znanych utworów literackich, obrazów malarzy polskich lub filmów.
5. Codzienność i odświętność szlachecka w polskiej literaturze i sztuce XVI i XVII wieku. Omów temat na wybranych przykładach.
6. Omów motyw wsi w literaturze i sztuce polskiej.
7. Omów symbolikę tańca w sztuce i literaturze polskiej.
8. Podróż, pielgrzymka, wędrówka  omów różne ujęcia tego motywu w literaturze i innych dziedzinach sztuki.
9. Polaków portret własny  odwołaj się, prezentując obraz Polaków, do literatury i malarstwa.
10. Omów motyw ikaryjski funkcjonujący w literaturze i malarstwie.
11. Prześledź motyw małej ojczyzny w utworach literackich i malarskich twórców naszego regionu.
12. Przyroda ojczysta jako temat, motyw, źródło inspiracji artystycznych. Rozwiń temat, odwołując się do znanych Ci utworów literackich i malarskich.
13. Omów kreacje Żydów w literaturze i sztuce polskiej.
14. Omów kontynuacje mitu arkadyjskiego w literaturze i sztuce polskiej.
15. Przedstaw portrety Sarmatów, odwołując się do literatury i malarstwa.
16. Omów fascynację folklorem i ludowością w sztuce romantycznej.
17. Przyroda widziana oczyma sentymentalistów i romantyków  omów temat, odwołując się do wybranych przez siebie utworów literackich i malarskich.
18. Sceny batalistyczne w literaturze i malarstwie polskim  omawiając zagadnienie, odwołaj się do wybranych przez siebie przykładów.
19. Omów motywy biblijne i ukaż ich funkcjonowanie w wybranych tekstach literackich i malarstwie XIX wieku.
20. Omów telewizyjne i filmowe adaptacje Dziadów Adama Mickiewicza.
21. Różne ujęcia Sądu Ostatecznego w literaturze i sztuce. Omów temat na wybranych przykładach.
22. Sanok w polskiej geografii życia literackiego i kulturalnego (zjawiska, grupy, postaci). Zanalizuj wybrane przykłady i uzasadnij wybór.
23. Język prasy. Omów różne odmiany stylu publicystycznego na wybranych przykładach.
24. Różne sposoby kreowania obrazu powstania i powstańców w literaturze i sztuce polskiej. Omów na wybranych przykładach.
25. Symbol w sztuce i literaturze XIX i XX wieku- omów na wybranych przykładach

Nauka o języku


1. Omów i oceń zjawiska zachodzące w słownictwie i gramatyce współczesnej języka polskiego.
2. Żart słowny w komedii, fraszce i innych gatunkach literackich. Omów temat odwołując się do wybranych przez siebie utworów.
3. Omów podstawowe mechanizmy manipulacji językowej.
4. Sztuka przekonywania a manipulacja językowa  omów temat odwołując się do języka reklamy.
5. Przedstaw charakterystykę języka i stylu wybranej epoki literackiej na przykładzie dwóch reprezentatywnych dla niej pisarzy.
6. Dokonaj charakterystyki dowolnie wybranego dialektu lub zespołu gwarowego.
7. Omów wpływ języków obcych na język polski.
8. Magia i tabu w języku  omów temat odwołując się do wybranych przez siebie przykładów.
9. Omów tendencje panujące w dziedzinie nazewnictwa. W tym celu przeanalizuj nazwy: sklepów, kawiarni, instytucji, opisz ich formę językową oraz oceń je pod względem poprawności i walorów stylistycznych..
10. Omów i scharakteryzuj gwarę uczniowską Twoich rówieśników.
11. Na podstawie zebranego przez siebie materiału językowego scharakteryzuj różne odmiany środowiskowe współczesnej polszczyzny.
12. Neologizmy i ich funkcje w twórczości różnych autorów. Omów na wybranych przykładach.
13. Na podstawie zebranego przez siebie materiału językowego scharakteryzuj tendencje widoczne we współczesnej polszczyźnie mówionej i pisanej.
14. Stylizacja biblijna i jej funkcje w literaturze różnych epok. Omów temat na wybranych przez siebie przykładach.
15. Omów pochodzenie nazw miejscowych Twojego regionu  Bieszczad.
16. Perswazyjne funkcje języka w tekstach reklamowych-dokonaj analizy wybranych przykładów.
17. Język współczesnej reklamy-scharakteryzuj na wybranych przykładach.
18. Język piosenek młodzieżowych-wyjaśnij jakie tendencje rozwojowe współczesnej polszczyzny znalazły w nim odzwierciedlenie.
19. Sztuka przemawiania- zanalizuj wybrane tytuły publicystyczne różnych epok.
20. Język narzędziem manipulacji- omów temat akcentując moralną odpowiedzialność za słowa.
21. Styl i język grafitti- omów na wybranych przykładach.
22. Na przykładach wybranych tekstów reklamowych omów środki językowe o funkcji perswazyjnej.
23. Scharakteryzuj środki wymowy artystycznej w tekstach piosenek wybranej grupy muzycznej i omów ich funkcje.
24. Kicz językowy. Przedstaw zjawisko, analizując cechy języka przykładowych piosenek nurtu disco polo lub podobnych.
25. Omów najnowsze zapożyczenia we współczesnej polszczyźnie. Oceń ich zasadność, odwołując się do wybranych przykładów.